Яўгенія Янішчыц

Яўгенія Іосіфаўна Янішчыц нарадзілася 20 лістапада 1948 года ў вёсцы Рудка Пінскага раёна Брэсцкай вобласці ў простай сялянскай сям’i.

У 1955 годзе Жэня пайшла ў першы клас Рудкаўскай пачатковай школы.

У1960 годзе скончыла пачатковую школу, пасля вучылася ў Мерчыцкай васьмігодцы.

1 верасня 1963 годзе пайшла ў 9 клас Парэцкай сярэдняй школы.

У 1966 годзе скончыла 11 класаў Парэцкай сярэдняй школы.

У жніўне 1966 год паступіла на аддзяленне беларускай мовы і літаратуры БДУ.

У 1969 годзе прымала ўдзел ва Ўсесаюзнай нарадзе маладых паэтаў і пісьменнікаў у Маскве.

У 1970 годзе дыпламант беларускага фестывалю творчасці маладых.

У 1971 годзе Яўгенію Янішчыц прынялі ў Саюз пісьменнікаў Беларусі.

У 1971 годзе  закончыла універсітэт і працуе загадчыцай бібліятэкі ЦК ЛКСМБ.

У 1976 годзе літкансультант у рэдакцыі «Сельской газеты».

У 1978 годзе атрымала прэмію Ленінскага камсамола Беларусі за кнігу «Дзень вечаровы».

У 1981 годзе прымала ўдзел у рабоце Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку.

У 1983 годзе загадчык аддзела паэзіі часопіса «Маладосць».

У 1986 годзе атрымала Дзяржаўную прэмію БССР імя Янкі Купалы за кнігу лірыкі «Пара любові і жалю».

Я. Янішчыц — дэпутат райсавета Савецкага раёна г. Мінска, член праўлення і прэзідыўма Саюза пісьменнікаў Беларусі.

25 лістапада 1988 года трагічна загінула і пахавана на Ўсходніх могілках у Мінску.

Памяць

2008 год на Піншчыне быў абвешчаны літаратурным годам Яўгеніі Янішчыц.

Рашэннем Пінскага райвыканкама базавай школе ў вёсцы Парэчча прысвоена імя беларускай паэткі Яўгеніі Янішчыц.

Да дваццацiгоддзя з дня яе смерці рэжысёр Андрэй Леўчык зняў стужку «Небяспечны талент» (2008) паводле сцэнарыя паэткі Раісы Баравіковай, якая блізка ведала Яўгенію.

Літаратуразнаўка Святлана Калядка выдала кнігу пра Яўгенію Янішчыц — «Непрыручаная птушка Палесся». Гісторык Анатоль Мяснікоў уключыў артыкул пра Янішчыц у кнігу «Сто асоб беларускай гісторыі».

Творчасць.

Свае карэспандэнцыі падпісвала псеўданімамі Ж. Заметкіна, Е. Іосіфава, Ясяльдзянка.

У 1959 годзе ў 11 гадоў Жэня напісала свой першы верш і прысвяціла яго маці.

У снежані 1962 года ў раённай газеце «Палеская праўда» упершыню надрукавалі творы Яўгеніі.

У 1963 годзе напісала свой першы рукапісны зборнік вершаў «Першыя россыпы». Яе вершы друкуюцца ў раённай газеце і рэспубліканскіх выданнях. Жэня становіцца гонарам школы і сваёй «малой радзімы».

21 верасня 1965 года шэсць вершаў былі надрукаваны ў тыднёвіку «Літаратура і мастацтва».

У 1969 годзе  пачала друкаваць свае вершы амаль што ў кожнай газеце «Беларускі універсітэт».

У 1970 годзе выйшаў першы зборнік «Снежныя грамніцы», у 1974 годзе выходзіць кніга «Дзень вечаровы»,  1978 годзе — кніга «Ясельда»,  1980 годзе –кніга «На беразе пляча»,  1983 годзе — кніга «Пара любові і жалю», 1987 год – «Каліна зімы».

На кніжнай паліцы:


Янішчыц, Я. Дзень вечаровы : лірыка / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1974. — 77, [1] с.

Аснову зборніка склалі лірычныя вершы. Маладая паэтэса шчыра піша об родных мясцінах, сваёй вёсцы, земляках. Усхвалявана паэтызуе яна тэму кахання і дружбы.

Янішчыц, Я. Каліна зімы : кніга лірыкі / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1987. — 205, [1] с.

Новая лірычная кніга паэтэсы — працяг шчырай і хвалюючай размовы з сучаснікам, з людзьмі старэйшага пакалення, якое захавала мір і шчасце на зямлі, з краем, якому яна абавязана любоўю і жыццём. Я. Янішчыц не вьшадкова выбрала і назву сваёй кнігі, лейтматывам якой — фальклорны прыцягальны вобраз каліны, асабліва сугучны кахаючаму і ранімаму жаночаму сэрцу. 

Янішчыц, Я. На беразе пляча : лірыка / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1980. — 94, [1] с.

Новая кніжка лірыкі, яна прасякнута думкамі і пачуццямі нашага сучасніка. Вершам паэтэсы, лаўрэата прэміі Ленінскага камсамола Беларусі, характэрны яркая вобразнасць і музычнасць.

Янішчыц, Я. Пара любові і жалю: кніга лірыкі / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1983. — 222, [1] с.

Чуйная да народнага слова, да ўсяго, што звязвае чалавека з роднай зямлёй і гордасцю за сваю Радзіму паэтэса Яўгенія Янішчыц і ў новым зборніку «Пара любові і жалю» застаецца вернай свайму народу. Яе тэмпераментнаму і сардэчнаму радку ўласцівы роздум над часам, над балявымі нервамі веку. Хораша ў кнізе паўстае і адвечная тэма мацярынства, міру і кахання. 

Янішчыц, Я. Пачынаецца ўсё з любві… : вершы, паэмы / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2008. — 334, [1] с. — (Беларуская паэзія XX стагоддзя).

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі імя Янкі Купалы і прэміі Ленінскага камсамола Беларусі, Яўгенія Янішчыц сваімі арыгінальнымі, рамантычна-ўзвышанымі і ў той жа час задушэўна-інтымнымі вершамі даўно вядома шырокаму колу чытачоў. Тонка адчуваючы сваю кроўную сувязь з роднай зямлёй, паэтэса ўражвае глыбінёй асэнсавання складаных праблем сучаснасці, прагай сцвярджэння высакародных адносінаў паміж людзьмі.

Янішчыц, Я. Снежныя грамніцы : [вершы] / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Беларусь, 1970. — 61, [2] с. — (Першая кніга паэта).

Вершы маладой паэтэсы вызначаюцца свежасцю паэтычных вобразаў, напоўнены светлым пачуццем, радасцю, любоўю да Радзімы. 

Янішчыц, Я. У шуме жытняга святла: вершы, паэмы / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1988. — 413, [1] c., [1] л. партр.

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя Янкі Купалы і прэміі Ленінскага камсамола Беларусі Яўгенія Янішчыц сваімі арыгінальнымі, рамантычна-ўзвышанымі і ў той жа час задушэўна-інтымнымі вершамі даўно вядома шырокаму колу чытачоў. Тонка адчуваючы сваю кроўную сувязь з роднай зямлёй, паэтэса ўражвае глыбінёй асэнсавання складаных праблем сучаснасці, прагай сцвярджэння высокачалавечых адносін паміж людзьмі.

Янішчыц, Я. Ясельда: лірыка / Яўгенія Янішчыц. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1978. — 125, [1] с.

У новую кніжку паэтэсы ўвайшлі вершы аб Радзіме, адносінах чалавека да чалавека, каханні. Для зборніка характэрны глыбокі і самабытны роздум над жыццём, акрэсленасць думкі, многазначнасць вобраза, малады і непасрэдны тэмперамент.